Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Filter by Categories
Ailə təsrrüfatı
Банк и страхование
Международная экономика
Bilik Iqtisadiyyatı
diskurs.az radio unec
Dünya İqtisadi Forumu
Fiskal Siyasət
İnforqrafika
İnnovasiya
ISE Economic Talks
Made in Azerbaijan
Макроэкономический анализ
Финансовые рынки
Marketinq
Milli iqtisadiyyat
Müsahibə
Нефть
Транспорт
Транспорт
Qender
Предпринимательство
Sənaye
Turizm
Налоги и пошлины
Домохозяйства
Экономическое образование
USD 1.7000, EUR 1.9479, TRY 0.3020, RUB 0.0259, CNY 0.2451, GEL 0.6308, GBP 2.2135, IRR 0.0040, JPY 1.5131, XAU 2086.5970, XAG 24.8452, XPT 1411.3910, XPD 1835.2095
(Azərbaycan) İXRACI DƏSTƏKLƏYƏCƏK BANKIN YARADILMASINA EHTİYAC VAR
DSC_8789

Извините, этот техт доступен только в “Азербайджанский”. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Son dövrlər Azərbaycanda makroiqtisadi stabilliyin mühüm elementi olan valyuta gəlirlərinin davamlılığının təmin edilməsi məqsədilə ixrac gəlirlərinin neftdən asılılığını azaldacaq iqtisadi siyasət tədbirlərinin həyata keçirilməsi xüsusi əhəmiyyəti kəsb etməyə başlamışdır. Ölkənin qeyri-neft ixracının genişləndirilməsinə xidmət edəcək bu tədbirlərin ən əhəmiyyətlilərindən biri heç şübhəsiz ki, ixracı dəstəkləyəcək ayrıca bankın yaradılması ola bilər. Dünya təcrübəsinə nəzər salsaq görərik ki, bu tipli banklar əksər ölkələrdə dövlətin ixracı dəstəkləmə sisteminin mühüm elementini təşkil edir və həmin ölkələrin ixracçıları bu bankların təqdim etdiyi dəstəkləmə mexanizmlərindən istifadə etməklə beynəlxalq bazarlarda ciddi rəqabət üstünlüyü əldə edirlər. Təməli 1906-cı ildə İsveçrədə atılan, ilk dəfə dövlət qurumu kimi 1919-cu ildə İngiltərədə yaradılan və ən geniş yayılmış adı “EXIMBANK” olan bu bankların sayı hazırda  dünyanın 100 ölkəsini əhatə etməklə 200-ə qədərdir. Azərbaycanın xarici ticarət tərəfdaşı olan əksər ölkələrdə, eləcə də Türkiyə, İran, Rusiya, Ukrayna, Qazaxıstan, Özbəkistan və Moldovada da bu tipli banklar fəaliyyət göstərir. Bu baxımdan qeyri-neft ixracını stimullaşdırmaq və ixrac məhsullarının rəqabət qabiliyyətini yüksəltmək məqsədilə, ölkəmizdə də ya tamamilə dövlət mülkiyyətində olan, ya da nəzarət-səhm paketi dövlətə məxsus “AzEXIMBANK” və ya “AzərEXIMBANK” adlı ayrıca bir bankın yaradılmasına ehtiyac vardır. Yeni yaradılacaq bu bank ixracı dəstəkləmək məqsədilə əsasən aşağıdakı xidmətləri göstərə bilər:

  • ixracçılara əlverişli şərtlərlə ixrac kreditləri vermək;
  • ölkədən məhsul və xidmət idxal edənlərə əlverişli şərtlərlə idxal kreditləri vermək;
  • ixrac firmaları üçün məhsul istehsalı və satışına əlverişli şərtlərlə kredit vermək;
  • ixracçıların ölkə daxilində və xaricində maliyyə qurumlarından əldə edəcəyi kreditlərə təminat vermək;
  • ixracçıların ölkə xaricində iqtisadi və siyasi risqlərini sığortalamaq;
  • ölkə daxilində və xaricində maliyyə qurumlarına ölkədən ixrac məqsədilə kreditlər açmaq və təminatlar vermək;
  • ixrac məqsədli markalaşdırma, patent, texnologiya transferti və texniki əməkdaşlıq fəaliyyətlərinə əlverişli şərtlərlə kredit vermək.

Elşən Bağırzadə

iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru,

UNEC “Beynəlxalq iqtisadiyyat” kafedrası


  1. S2 Maliyyə1
    Son dövrlər Azərbaycan manatının xaric valyutalar qarşısında 100%ə yaxın dəyər itirməsi ölkənin ixrac perspektivini xeyli stimullaşdırmışdır.Belə ki,əvvəlki məzənnəyə nisbətən xeyli ucuz qiymətə reallaşdırılan Azərbaycan məhsulları Dünya bazarındakı alıcıların da diqqətini çəkir.Lakin bazarda seqment qazanmaq üçün mütləq şəkildə xaricdə tələbat olan, inkişafı ölkə daxilində prioritet olan,rəqabətə davamlı,keyfiyyət və ekoloji standartlara cavab verən ixracyönümlü sahələr inkişaf etdirilməlidir.Dünya təcrübəsinə də baxsaq,Elşən Müəllim sizin də vurğuladığınız kimi sınanmış «EXİMBANK» təcrübəsindən faydalanmaq olar.Lakin mənim fikrimcə bu tipli bankın yaradılması,strukturunu təsdiqlənməsi bir xeyli vaxt apara bilər.EXİMBANK-lar yaradılanadək qeyd etdiyiniz xidmətlərin birmüddətlik Sahibkarlığa kömək Milli fonduna ötürmək olar.Amma əlbəttə ki, bu ixracyönümlü bankların yaradılmasını ləngitməmək şərti ilə.Gələcəkdə isə idxalı azadıb ixracı artıraraq xarici ticarətdə müsbət saldonu təmin etmək üçün idxala meyilli sahələr və ixrac perspektivli sahələr üzrə yerli sahibkarlara güzəştli kreditlərin,mükafatların verilməsini birgə həyata keçirmək olar.

  2. Son dövrlər Azərbaycan manatının xaric valyutalar qarşısında 100%ə yaxın dəyər itirməsi ölkənin ixrac perspektivini xeyli stimullaşdırmışdır.Belə ki,əvvəlki məzənnəyə nisbətən xeyli ucuz qiymətə reallaşdırılan Azərbaycan məhsulları Dünya bazarındakı alıcıların da diqqətini çəkir.Lakin bazarda seqment qazanmaq üçün mütləq şəkildə xaricdə tələbat olan, inkişafı ölkə daxilində prioritet olan,rəqabətə davamlı,keyfiyyət və ekoloji standartlara cavab verən ixracyönümlü sahələr inkişaf etdirilməlidir.Dünya təcrübəsinə də baxsaq,Elşən Müəllim sizin də vurğuladığınız kimi sınanmış “EXİMBANK” təcrübəsindən faydalanmaq olar.Lakin mənim fikrimcə bu tipli bankın yaradılması,strukturunu təsdiqlənməsi bir xeyli vaxt apara bilər.EXİMBANK-lar yaradılanadək qeyd etdiyiniz xidmətlərin birmüddətlik Sahibkarlığa kömək Milli fonduna ötürmək olar.Amma əlbəttə ki, bu ixracyönümlü bankların yaradılmasını ləngitməmək şərti ilə.Gələcəkdə isə idxalı azadıb ixracı artıraraq xarici ticarətdə müsbət saldonu təmin etmək üçün idxala meyilli sahələr və ixrac perspektivli sahələr üzrə yerli sahibkarlara güzəştli kreditlərin,mükafatların verilməsini birgə həyata keçirilməlidir.

  3. Azerbaycanda ixracin diversifikasiya sahesinde Eximbanklarin yaradilmasina ehtiyac vardir.Olkemizde ixracin inkisafi,ixrac ehemiyyetli mehsullarin daha da artirilmasi,ixracin muxtelif mehsullar uzre cesidinin artirilmasi,yeni cografi bazarlara cixarilmasinda,ixracatcilarin beynelxalq ticaretde paylarinin artirilmasinda,ixrac eden sirketlere ve sahibkarlara elverisli ve guzestli kreditlerin verilmesinde,xarici investorlar ve ixracatcilarla reqabet qabiliyyetinin artirilmasinda,beleliklede olke daxilinde ve xaricinde iqtisadi ve siyasi risklerin azaldilmasi ucun EximBanklarin yaradilmasi muhum ehemiyyet kesb edir.Hal-hazirda olkemizde fealiyyet gosteren Sahibkarlara Komek Milli Fonduna nezer yetirdikde gorerik ki,bu fond bir cox saheleri ozunde birlewdirir ve burada ehemiyyetli olan layihelere investisiyalar qoyulur,bezi guzewtli kreditler verilir.Lakin bu zaman butun sahelerin burada cemlewmesi ve monitorinqlerin yaradilmasi cox boyuk zaman teleb edir.Regionlarda forumlar kecirelerek sahibkarlara komek gosterilir,eger Eximbanklar yaradilsa bu daha asan ve serfeli olar.Diger olkelere nezer yetirsek gore bilerik ki,EximBanklar hal-hazirda 100olkede,o cumleden Rusiya,Qazaxistan,Turkiyede ve Kanada da fealiyyet gosterir.Turkiyede bu sahe uzre 1987-ci ilden fealiyyet gosteren tek teskilatdir ve olkenin idxal-ixracini inkisaf etdirmisdir.Burada kreditlerin faizi 8,41-10% arasinda deyisir.Kanadaya da nezer yetirdikde gorerik ki,bu bankin yaradilmasi sayesinde cox boyuk inkisaf ve nailiyyetleri olmuwdur.UDM-i keskin suretde artmiwdir.

  4. Samir Hüseynov-S2 Maliyyə 1.
    EX-İM,və ya Export Import(Exim) banklar dünyada artıq 80 ildən artıqdır ki sınanmış və hələ də fəaliyyət göstərən bank modelidir.Artıq bu bankların dünya üzrə böyük şəbəkəsi yaranmışdır və bu şəbəkə getdikcə genişlənməkdədir.Exim bankların əsas məqsədi xırda,orta və eləcə də iri bizneslərə öz ixracatlarının miqyasını artırmağa və eləcə də yerli markaların dünya bazarlarına çıxmasına yardım etmək və bu əməliyyatlarda vasitəçi olmaqdır.Bundan əlavə bankın aşağıdakı fəaliyyət növləri də vardır:
    1.Xarici şirkətlərin sığortalanması,
    2.Yerli firmalara krüditlərin verilməsi,
    3.Özəl banklara zəmanət kreditlərinin təqdim edilməsi.
    Göründüyü kimi ixracatı dəstəkləyən bu bankın üstün cəhətləri çoxdur.Bu çoxillik modelin geniş yayıldığı əsas ölkələrdən biri də ABŞ-dır.Burada ilk Exim bank 1934-cü ildə yaradılıb və ilk kreditin həcmi 3.8 milyon dollar idi.Lakin o dövrdən bu yana bankın 383 milyard dəyərində olan ixracatları dəstəklədiyi bildirilir.Təkcə 2008-ci ildən bu yana isə Exim bank ABŞ ixracatına 107 milyard dəyərində bir dəstək verib və 1 milyondan çox iş yeri açıb.Üstəlik Exim bankın 1930-2014’cü illər arası kəsr dərəcəsi cəmi 2%,və hətta bəzən 1%-dən də aşağı olmuşdur.Bu da bank əməliyyatlarının çox aşağı riskli olmasını göstərir.Düzdür Exim bankın korrupsiyaya uğramış,siyasətlə qarışdırılmış və ABŞ iqtisadiyyatının ixracdan əldə etdiyi gəlirin 98%-nin Exim bankın iştirakı olmadan formalaşdığı söylənilsə də əksər hallarda «Made in U.S.A» markasının arxasında Exim bank da durur.Düşünürəm ki,Azərbaycan da bu modeldən yararlanmalı və bu şəbəkəyə qoşulmalıdır.Sahibkarlığa Dəstək Milli Fondu çox zaman xırda və ölkədaxili yardımlarla kfayətlənir.Eləcə də bu yardımların verilməsində banklar da vasitəçi olduğundan bəzi problemlər ortaya çıxmış olur.Lakin Exim bank daha iri yardımlar etməklə və irimiqyaslı layihələr həyata keçirməklə Azərbaycan iqtisadiyyatına stimul verə bilər.Eləcə də Azərbaycan malı təkcə regionda deyil eləcə də dünyada öz sözünü demiş bir marka ola bilər.Qonşu ölkələr də bu təcrübədən yararlanır.Məsələn Türkiyə Exim bankının nominal kapital dəyəri 2.4 milyard lirə,Rusiya Exim bankının capital dəyəri isə 12.65 milyard rubl olmuşdur.Bu da iqtisadiyyata daha çox gəlir vermək deməkdir.Exim bank sahibkarın risklərini daha da yumşaldacaq və onu öz fəaliyyətində növbəti mərhələyə-xarici ixracata yönləndirəcək.Fikrimcə,ölkəmiz də bu şəbəkəyə qoşulmalı və Exim bank modelindən yararlanmalıdır.

  5. Albəndzadə Nuranə Qrup S2_maliyyə 1.
    Azərbaycan kimi hal hazırda qeyri neft sektorunun inkişafına və «Made in Azerbaijan» brendinin yaradılmasına ehtiyac duyulan ölkədə ,məncə Eximbank kimi bir təşkilatın yaradılması effektiv nəticə verərdi.Əsasən iqtisadiyyatını ixrac hesabına böyütməyi hədəfləmiş ölkəkərdə artıq Eximbankların fəaliyyəti öz əksini tapmışdır.Sahibkarlığa kömək Fondu ölkəmizdə fəaliyyət göstərsə də,nəzərə almaq lazımdır ki Eximbank dünya səviyyəsində öz təsdiqini tapmışdır və artıq əksəriyyət ölkələrdə də mövcuddur. Əsasən böyük layihələr üçün əvəzolunmazdır.Və mexanizm cəhətdən daha çevik və əlçatandır.Risklərin idarə olunması cəhətdən demək olarki olduqca effektlidir. Xüsusilə kiçik bizneslər üçün.burada risk faizi olduqca aşağıdır.uğur faizi isə olduqca ürəkaçandır.digər tərəfdən burada sığorta,kredit və garantiya əməliyyatları eyni bir nöqtədə burləşdirilmişdir.ən əhəmiyyətli nüans da elə budur.onu bir çox ölkələrdəki rəsmi dəstəkli ixrac kredit quruluşlarından fərqli cəhətidə budur.Məncə Azərbaycandada belə bir mexanizm yaradılması məqsədəuyğundur.Bu bizə rəqabət qabiliyyəti və güvəncə gətirəcəkdir. Və burada təkcə yerli yox xarici ibvestorlar xarici şiekətlərdə yararlana bilər. Amerikada yalnız amerika mallarını idxal etmək şərtiylə xarıcı bir sıra şirkətlərə güzəştli kreditlər verilməktədir.Eximbank ixracçılar üçün bir bütünlük yaradır. Burada əsas məqsəd ticari və siyasi riskləri minimallaşdırmaqla,maksimum dərəcədə güvənirlilik və efekktivlik əldə olunmasıdır.Azərbaycanda da bu mexanizma yaradılmasıyla ixracatçılar, ixrac yönümlü istehsal aparan idxalçılar və xaricde fealiyyət göstərən podratçı və təşəbbüskarlara maliyyı dəstəyiylə hal hazırda Sahibkarlığa kömək milli fonduyla müqayisədə daha yaxşı nəticələr almaq mümkündür.

  6. Azerbaycanda EXIMBank adli bankin yaradilmasina ehtiyac var.Azerbaycanda Sahibkarliga Komek Milli Fondu daha cox olkedaxili sahibkarligin inkisafina diqqet ayirdigindan,dovlet budcesinden ayrilmis vesaitlerin tam istifade olunmasinda, guzestli kreditlerin sahibkarlara verilmesinde, hemcinin de kreditlerin semereli istifadesinde ve geri qaytarilmasinda teleb olunan kemiyyet ve keyfiyyet gostericilerini yeterince temin ede bilmir.meselen:Dovlet budcesinden guzestli kreditlerin verilmesi ucun ayrilmis 13,2 milyon manat vesaitin 2001 -ci iledek yalniz cemi 1,1milyon manati(8%) istifade olunmusdur.Bu noqteyi -nezerden de hasab edirem ki, Eximbankin yaradilmasi hem ixracin desteklenmesi, hem de ozel sektorun inkisafi ve olkeden mehsullarin idxali ucun oz effektiv neticelerini verecek.Hal-hazirda iqtisadiyyati inkisaf etmis olkelerin boyuk bir hissesi bele banklari yaratmaqla bu cur meselelerin helline nail olmasini eyani subut kimi gostere bilerik.

  7. Eyvaz Huseyn.Sabah2 Maliyyə1.
    Mənim fikrimcə, «EXIM» bankların yaranmasına ehtiyac var, çünki Sahibkarlığa kömək Milli Fondundan kredit almaq uzun mərhəlilidir, və bu da sahibkarların marağının azalmasına səbəb ola bilər. Bundan əlavə olaraq qardaş ölkə Türkiyədəki EXİM bankın fəaliyyətinə baxaraq da görmək olar ki, bu bankların yaranmasına ehtiyac var. EXİM banklar həmçinin ölkə xaricində də ixracçıların siyası və iqtisadi risklərini sığortalayır.Bir sözlə,Azərbaycanın hazırkı iqtisadi vəziyyətində, EXİM bankların funksiyalarının da daha geniş və tez başa gələn olduğuna görə belə banklara qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsində ehtiyac var.

  8. Nərmin ismayılova S2 Maliyyə 1
    2003-cü ildə ölkəni ixrac qabiliyyətinin artırılması və xarici investisiyanın cəlb edilməsi kimi öncül məqsədlərin reallaşdırılması məqsədilə Azərbaycanda İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondu (AZPROMO) təsis edilmişdir. Fond ölkə sahibkarlarının ixrac potensialının artırılmasında, investisiya imkanlarının genişləndirilməsində, potensial tərəfdaşların tapılmasında və birgə əməkdaşlıq layihələrinin həyata keçirilməsində sahibkarlara kömək edir.
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 7 oktyabr 2009-cu il tesdiq olunmuş Fərmanına əsasən Azərbaycan Respublikasında Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun vəsaitinin istifadəsi Qaydalarına əsasan fondun vəsaiti hesabına sahibkarlıq subyektlərinə güzəştli kreditin verilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Lakin bu indiki vəziyyətdə ixrac məhsullarinin dünya səviyyəsində yeterincə tanınmasına yeterlidirmi?
    Mənim fikrimcə və iqtisadiyyatı inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsindən də göründüyü kimi ixracı dəstəkləmək üçün ayrıca bankın yaradılması mühüm bir faktordur.Dünya ölkələrinə nəzər salsaq görərik ki. EXİMBANK ın yaradılması dünya ölkələrində ixracatda stimul yaratmışdır.Bu bank niyə də bizdə olmasın?Qonşu ölkəmizdən və iqtisadiyyatı xeyli inkişaf eden ölkələrdən biri olan Turkiyəyə nəzər yetirək.Türkiyədə EXİM və ya Export İmport bankın yaradılışı 1982-ə təsadüf edir.1987-dən bəri EXİM bank fəaliyyət gostərir və məqsədi həm ixractın böyüməsinə dəstək olmaq həm də ixracat ilə məşğul olan firmalara uyğun maliyyə şərtləri ilə nağd pul axımını təmin etməkdir.Həm də bilinməyən bazarlarda firmaya yol göstərir.Əsas məqsədi:İxracatın genişləndirilməsi,ixrac məhsullarının çoxaldılması,bazar payının artımı,ixracatçılara rəqabət qazandırmaq təhlükəsizliyi təmin etmək,ixracatçılara beynəlxalq təhlükəsizliyi təmin etmək.
    EXİMBANK 2011-dən sonra bazarda inkişaf eleməyə başlayıb.2014-cu ildə Türkiyənin ixracatının 20%-i maliyyələşdirən bir qurumdur.Həmin ildə 20 milyard dollar nağd kredit,11 milyard dollar sığorta,31milyard dollar ixracata dəstək vermişdir
    EXİMBANKın fəaliyyəti 3 əsas prinsip əsasında aparılır;İxracat kreditləri,Beynəlxalq kreditləri,Sığorta kreditləri
    Bankın fəaliyyəti ölkədə olan ixracatı stimullaşdırmaq üçün kifayət qədər yeterlidir və mən də düşünürəm ki bu bankın Azərbaycanda yaradılması iqtisadiyyatımıza stimul verer.Bununla müqayisədə Sahibkarlığa Dəstək Milli Fondu isə çox az yardım göstərir
    EXİM bankın yaradılması hal-hazırda qeyri-neft ixracatında ölkəmizə çoxsaylı kömək gəstərmək və ixracat məhsullarını rəqabətqabiliyyətli etmək üçün fürsətdir.

  9. Quliyeva Ülkər(S2,Maliyyə1)
    Export-İmport sözlərindən yaranan Eximbank ixracın genişləndirilməsi məqsədilə kredit verən bir qurumdur.1934cü ildə «Vaşinqton idxal-ixrac bankı»adı altında yaranan bu bank günümüzə qədər «Eximbank» şəklində formalaşmışdır.Bütün dünyada Eximbanklar ixrac mallarının növlərə ayrılması,yeni bazarlara açılmaq və ixracatda bazar payının artırılması kimi ümumi məqsədlərə xidmət edərək,kredit-sığorta əməliyyatlarının birgə icra olunmasıyla digər banklar qarşısında öz fərqliliyini ortaya qoymuşdur. Eximbank uyğun dərəcədə maliyyə dəstəyini təmin etdiyi kimi,siyasi və ticari riskləri minimuma endirəcək şəkildə bu dəstəyi alan qurumların müraciətinə cavab verəcək bir yerdir.Neft sektoru üzrə ixtisaslaşan Azərbaycan üçün isə bu bankların yaradılması daha çox əhəmiyyətli və gəlirlidir. Artıq bir çox ölkənin yararlandığı bu bank növünün ölkəmizdəki başlıca təsiri isə ixrac miqyasının genişlənməsi və qeyri-neft sektorunun belə dünyaya açıla bilməsi imkanı olacaqdır. Sahibkarlığa kömək fondu ölkə daxili köməklər etdiyindən ölkəmizdə də daha iri miqyaslı fəaliyyətə əsaslanan «Eximbank»ın yaradılması çox məqsədə uyğun olacaqdır.Mənə görə,»AzEximbank» statuslu bu bank:
    1)İxracatçılara güzəştli kreditlərin verilməsini təmin edəcək.
    2)Ölkə xaricindəki riskləri minimumlaşdırmaq baxımdan sığorta əməliyyatını həyata keçirəcək.
    3)İxracatı formalaşdıracaq firma və təşkilatların istehsal və satışına stimullaşdırıcı effektli kreditlər verəcək.
    4)Genişləndirilən ixrac siyasəti ilə qeyri-neft sektorunda işsiz qalan insanları işlə təmin edəcək.
    5)Kredit verən digər bank və təşkilatlardan fərqli olaraq risklərin yumşaldılması, ixraca yönələn istehsal siyasətini irəli sürəcək.
    6)Və son olaraq ixracın artımına bağlı olaraq xarici sərmayə axınları iqtisadi inkişafa nəzərə çarpacaq dərəcədə böyük töhfə verəcək.
    Ölkəmizin bu bank modelindən yararlanması yuxarıda qeyd etdiyim aspektlərdən dolayı inkişafa və yeniliyə, «Made in Azerbaijan» brendinin yaranmasına səbəb olacaqdır.

  10. İlk öncə vurğulamaq lazımdır ki, Azərbaycanda qeyri-neft sektorunda ixracı artırmaq üçün ixrac potensiallı məhsulların istehsalına dəstək vermək lazımdır. Çünki Azərbaycanda ixrac əhəmiyyətli malların istehsalı üçün böyük potensial var. Bu sahədə Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu geniş işlər görür. Və hal-hazırda sahibkarlara 1.760.805.650 manat DÖVLƏTİN GÜZƏŞTLİ KREDİTİ VERİLMİŞDİR. Bu özlüyündə çox böyük məbləğdir. Amma buna baxmayaraq Azərbaycan hələ də qeyri-neft sektorunda ixracı idxalı üstələyə bilməyib. Bunun bir sıra səbəbləri ola bilər: 1) Həm istehsal olunan malların xarici bazarda rəqabətqabiliyyətli olmaması 2) Həm səmərəli istehsalın həyata keçirilməməsi 3) Əldə olunan resursların düzgün istiqamətdə xərclənməməsi. Sahibkarların istehsalını dəstəkləmək, onları bir sıra texniki avadanlıqlarla təmin etmək üçün Lizinq təşkilatları fəaliyyət göstərir. Bu problemlərə baxmayaraq Azərbaycanda istehsal olunan lakin xarici bazara çıxarıla bilməyən bir çox məhsullar vardır. Bunun bir çox daxili və xarici səbəbləri vardır. İndiyə kimi Azərbaycan manatının ABŞ dolları üzərində yüksək məzənnəyə sahib olması ən böyük amil kimi göstərilə bilərdi. Lakin hazırkı iqtisadi vəziyyətdə ABŞ dollarının möhkəmlənməsi və Azərbaycan manatı üzərində 1.55 manatlıq məzənnəyə sahib olduqdan sonra demək olar ki Azərbaycanın ixrac potensialı xeyli artmışdır. Buna görə əgər ki, Azərbaycanda buna qədər sahibkarlara verilmiş dəstəklərin səmərəli xərcləndiyini varsaysaq və istehsalın daxili tələbatı üstələdiyini ehtimal etsək. Həmin sahibkarların məhsullarını və xidmətlərini xarici bazara çıxarəb təqdim etmək üçün və məhsulların bu bazarda rəqabətə davamlı olması üçün Azərbaycanda ayrıca EXIMBANK yaradıla bilər. Və ixrac əhəmiyyətli yerli məhsul istehsal edə bilən sahibkarlara müəyyən şərtlər daxilində bu bankdan kreditlər ayrıla bilər.Həmd də hazırda ixrac üçün imkanlar yarandığına görə sahibkarlar xarici bazara çıxmağa cəhd göstərirlər. Xarici ölkələrin bu sahədə təcrübələrin öyrənərək EXIMBANK-ın Azərbaycan modelini yaratmaq mümkündür. Belə demək olarsa artıq buna ehtiyac yaranıb. Həm də iqtisadi böhrandan sonra Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyevin qəbul etdiyi bir sıra qanunlar, ölkədə görülən bir çox tədbirlər inhisarçılığın, möhtəkirliyin qarşısını almağa yönəlib və sahibkarlar üçün öz məhsullarını xarici bazara çıxarmaqda böyük maraqları var. EXIMBANK yarandıqdan sonra Azərbaycanın ixracı artacaq və gəlirləri də artacaqdır. EXIMBANK yarandıqda nəzarət-səhm paketi dövlətə məxsus olmalıdır və bu bir növ EXIMBANK-ın risklərini də azaltmış olacaq. Burada əsas məsələ kreditlər kimlərə ayrılmalıdır? Hansı tələblər qoyulmalıdır? Verilən kreditlər üçün təminat nə olmalıdır? Bütün bu suallara cavab verilməli və sahibkarların da onlar üzərinə qoyulan tələblərdən xəbərdar olmasını təmin etmək lazımdır. Belə olduğu təqdirdə sahibkarlar tələblərə cavab verdiyini bilib və ya istehsallarını bu tələblər yönündə əsaslandırıb ixraca meyl göstərəcək. Azərbaycan da xarici ticarətdə qeyri-neft sektorunda müsbət saldosunu təmin edəcəkdir.

  11. Öncəliklə demək istyirəm ki , bir öllənin iqtisadi cəhətdən inkişafı üçün onun ixrac potensialı çox vacibdir. Ona görə də ixracatı dəstəkləyəcək qurumlara ehtiyac var. Bu qurumlardan biri elə bəlkə də ən önəmlisi «Eximbank»lardır. Hal hazirda «Eximbank»ların sayı 100 ölkədə 200-ə yaxındır. Azərbaycanla ticarət əlaqələri olan ölkələrin çoxunda bu banklar fəaliyyət göstərir. Türkiyə , Qazaxıstan,Gürcüstan bu kiki ölkələrdəndir.
    Azərbaycanda eximbanklara doğrudan böyük ehtiyac var. Çünki Azərbaycan kimi neft sənayesindən qeyri-neft sənayesinə keçmiş ölkələr üçün çox vacibdir. Azərbaycanda düzdür , sahibkarlara ardim göstərmək üçün, onların fəaliyyətini genişləndirmək üçün dövlət tərəfindən Sahibkarlara kömək Milli fond’u yararılmışdır. Bu fond eximbanklardan fərqlənir. Sahibkarlara kömək Milli fondu ölkə daxilində sahibkarlara dəstək olduğu halda , excimbank lar ölkədən kənarda da dəstək olur. Eximbanklar tərəfindən verilən kreditlər sığortalanır.Hətta 2001-ci ilə qədər SMF-du sanibkarlara dövlət büdcəsindən 13.2mln manat güzəştli kreditlər verilmişdir, lakin onun yalnız 1.1mln manatı istifadə olunmuşdur,yəni 8%-i.
    Gördüyümüz kini ixracat ilə məşğul olan sahibkarlıqları dəstəkləmək üçün , onlara güzəştli, az riskli,az taiz dərəcəsi ilə maliyyə yardımı etmək üçün ixracati dəstəkləyən bankın yaradılması çox vacibdir.Xüsusilə bizim bu zamanda qeyri-neft təsərrüfat sahəsinin inkişaf etdirilməsi üçün lazımlı bir zamanda . «AzEximbank » və ya «AzərEximbank»ın yaradılması Azərbaycanın ixracat potensialı, ÜDM-nin artirilması üçün çox vacib olacaq. Bizdə dünya təcrübəsindən layiqincə və yetərincə istifadə etməliyik.Cünki digər olkələr kimi Azərbaycanında əsas prioritetlərindən biri və ən önəmlisi ixracatı genişləndirməkdir.

  12. Emil Bəşirzadə. Sabah2 Maliyyə1
    Azərbaycanda ixracın dəstəklənməsi və ölkəyə sabit valyuta gəlirlərinin təmin edilməsi üçün ölkədə ixracı dəstəkləyən bankın yaradılmasına ehtiyac var.Dünya təcrübəsinə nəzər salsaq görərik ki, bu tipli banklar əksər ölkələrdə dövlətin ixracı dəstəkləmə sisteminin mühüm elementini təşkil edir və həmin ölkələrin ixracçıları bu bankların təqdim etdiyi dəstəkləmə mexanizmlərindən istifadə etməklə beynəlxalq bazarlarda ciddi rəqabət üstünlüyü əldə edirlər. Təməli 1906-cı ildə İsveçrədə atılan, ilk dəfə dövlət qurumu kimi 1919-cu ildə İngiltərədə yaradılan və ən geniş yayılmış adı “EXIMBANK” olan bu bankların sayı hazırda dünyanın 100 ölkəsini əhatə etməklə 200-ə qədərdir.Azərbaycanın xarici ticarət tərəfdaşı olan əksər ölkələrdə, eləcə də Türkiyə, İran, Rusiya, Ukrayna, Qazaxıstan, Özbəkistan və Moldovada da bu tipli banklar fəaliyyət göstərir. Bu baxımdan qeyri-neft ixracını stimullaşdırmaq və ixrac məhsullarının rəqabət qabiliyyətini yüksəltmək məqsədilə, ölkəmizdə də ya tamamilə dövlət mülkiyyətində olan, ya da nəzarət-səhm paketi dövlətə məxsus “AzEXIMBANK” və ya “AzərEXIMBANK” adlı ayrıca bir bankın yaradılmasına ehtiyac vardır.

  13. Nurtən İsmayılova. S2 Maliyyə1
    Eximbanklar biznesləri ödəniş etməyən xarici alıcılara qarşı qoruyur və öz növbəsində ölkənin ixracını dəstəkləyir. Eximbanklar bunu İxrac Kredit Sığortası vasitəsi ilə yerinə yetirir.
    İxrac Kredit Sığortası elə bir sığorta siyasətidir ki, biznesləri xarici «accounts receivable»-ları kommersiya və siyasi risklərdən sığortalayır. Əgər xarici alıcı ödənişi yerinə yetirməzsə, Eximbankın kredit sığortası sahibkarın itkisinin bir hissəsini qarşılayır.
    Sığorta etməklə, Eximbank sahibkarın itkisinin 80-95% — ni ödəyir. Əlavə olaraq, ixrac kredit sığortası ilə sahibkar xarici alıcı riskindən qorxmadan yeni bazarlara çıxa bilir. Bu minvalla «accounts receivable» — ın sığorta edilməsi, eləcə də kredit müddətinin yumşaqlığı ilə sahibkarın əlavə gəlir əldə etmək imkanı çoxalır.
    Bir çox yerli ixracatçılar üçün biznesin maliyyələşdirilməsi qlobal böyümənin qarşısını kəsir. Eximbanklar bu problemi bir neçə formada həll edirlər:
    1. İşləyən kapital kredit qaranti proqramı. Eximbank xarici satışların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün sahibkarın şəxsi bankı ilə işləyə bilər. Bu proqram əsasında, sahibkarın bankı Eximbankdan kredit qarantiyası qəbul edir ki, bu da borc alanın ödəniş etmədikdə bank kreditinin bir hissəsinin Eximbank tərfindən ödənilməsi deməkdir.
    2. Export credit insurance.

  14. Babayeva Jalə. S2 Maliyyə1
    Eximbanklar başlıca olaraq ixracatın genişləndirilməsi məqsədi ilə kredit verən qurum hesab edilir ki, bu kreditlər də banklar tərəfindən sığortalanır. Eximbanklar yeni bazarların qazandırılmasının, yeni mal və xidmətlərin çeşidliliyinin, ixracatçıların beynəlxalq ticarətdə paylarının artırılmasının həyata keçirilməsini təmin edən banklardır. Fikrimcə bir sıra dünya ölkələrində olduğu kimi Azərbaycanda da bu bankların yaradılmasına ehtiyac vardır. Belə ki, qeyri — neft ixracının inkişafına yönəldilən ən əsas tədbirlərdən biri sayılan bu bankların yaradılması ölkə iqtisadiyyatının inkişaf etdirilməsi və genişləndirilməsi yolunda olduqca əhəmiyyətli olacaqdır. Digər tərəfdən Bildiyimiz kimi Sahibkarlara kömək milli fondu olkə daxilində sahibkarlara yardım göstərir. Eximbanklar isə eyni zamanda ölkə xaricində də sahibkarlara dəstək olacaqdır. Eximbankların vasitəsilə məhsul və xidmətləri idxal və ixrac edənlərə sərfəli şərtlərlə kreditləerin verilməsi, ixracçıların ölkə xaricində siyasi və iqtisadi risklərini sığortalanmasını həyata keçirmək mümkün olacaqdır. Bir sözlə bu bankların yaradılması nəticəsində ölkə iqtisadiyyatının sürətli, effektiv inkişafına nail olunacaqdır.

  15. Nurten İsmayilova. S2 Maliyyə 1
    Eximbanklar biznesleri ödəniş etməyən xarici alıcılara qarşı qoruyur və öz növbəsində ölkənin ixracını dəstəkləyir. eximbanklar bunu İxrac Krediti Sığortası vasitəsilə yerin yetirir.
    İxrac Kredit Sığortası elə bir sığorta siyasətidir ki, biznesləri xarici «accounts receivable» lar kommersiya və siyasi risklərin sığortalayır. Əgər xarici alıcı ödənişi yerinə yetirməzsə, Eximbankın kredit sığortası sahibkarın itkisinin bir hissəsini qarşılayır.
    sığorta etmeklə Eximbank sahibkarın itkisinin 80-95% — ni ödəyir. Əlavə olaraq ixrac kredit sığortası ilə sahibkar xarici alıcı riskindən qorxmadan yeni bazarlara çıxa bilir. bu minvalla «accounts receivable» — in sığorta edilməsi, eəcə də kredit müddətinin yumşaqlığı ilə sahibkarın əlavə gəlir əldə etmək imkanı çoxalır. bir çox yerli ixracatçılar üçün biznesin maliyyələşdirilməsi qlobal böyümənin qarşısını kəsir. Eximbanklar bu problemi bir neçə formada həll edirlər:
    1. İşləyən kapital qaranti proqramı. Eximbank xarici satışların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün sahibkarın şəxsi bankı ilə işləyə bilər. Bu proqram əsasında sahibkarın bankı Eximbankdan kredit qarantiyasi qebul edir ki, bu da borc alanın ödəniş etmedikdə bank kreditinin bir hiddədinin Eximbank tərəfindən ödənilməsi deməkdir.
    2. Export credit insurance.

  16. Eximbanklar bashlica olarag ixracatin genishlendirilmesi meqsedi ile kredit veren qurum hesab edilir ki, bu kreditler de banklar terefinden sigortalanir. Eximbanklar yeni bazarlarin qazandirilmasinin, yeni mal ve xidmetlerin cheshidliliyinin, ixracatchilarin beynelxalq ticaretde paylarinin artirilmasinin heyata kechirilmesini temin eden banklardir. Fikrimce bir sira dunya olkelerinde oldugu kimi Azerbaycanda da bu banklarin yaradilmasina ehtiyac vardir. Bele ki, qeyri-neft ixracinin inkishafina yoneldilen en esas tedbirlerden biri sayilan bu banklarin yaradilmasi olke iqtisadiyyatinin inkishaf etdirilmesi ve genishlendirilmesi yolunda oldugca ehemiyyetli olacagdir. Diger terefden bildiyimiz kimi Sahibkarlara komek milli fondu olke daxilinde sahibkarlara yardim gosterir. Eximbanklar ise eyni zamanda olke zaricinde de sahibkarlara destek olacagdir. Eximbanklar vasitesile mehsul ve xidmetleri idxal ve ixrac edenlere serfeli shertlerle kreditlerin verilmesi, ixracchilarin olke xaricinde siyasi ve oqtisadi risklerin sigortalanmasini heyata kechirmek mumkun olacagdir. Bir sozle bu banklarin yaradilmasi neticesinde olke iqtisadiyyatinin suretli, effektiv inkishafina nail oluancagdir.

  17. S2M1 Lale Zeynalova
    Azerbaycanda ugurla heyata kecirilen iqtisadi inkisaf siyasetin esas istiqametlerinden biri ozel sektoru herterefli desteklenmesi,onun daha da genislenmesi ucun elverisli muhitin yaradilmasidir.Bununla bagli olaraq dovlet muhum tedbirler gormusdur ki,bunlardan da en onemlisine misal olaraq Azerbaycan Respublikasi Prezidentinin 2002ci il 27 avqust tarixli fermaninin tesdiqi ile yaradilan Sahibkarliga Komek Milli Fondudur.Sozsuz ki bu fondun yaradilmasi Azerbaycanda qeyri-neft sektorunda onemli irelileyise,inkisafa sebeb oldu.Fond sahibkarlar ucun guzestli kreditler teskil etmisdir.Bele ki,kicik hecmli kreditler 5000 manatdan 50000 manatadek,orta hecmli kreditler 50000 manatdan 500000 manatadek,boyuk hecmli kreditler ise 500000 manatdan 10 mln manatadek teyin edilmisdir.Lakin bu yardimlar lokal xarakter dasiyir ve odenilmesinde bir cox problemler ortaya cixir.Hemcinin eger meqsed ixrac yonumlu mehsul istehsalidirsa,firmalar ucun daha elverisli sertlerle,daha cox miqdarda kredit vere bilen fondlar olmalidir.Mehz bu sebebden artiq 80 ilden artiqdir ki dunayanin qabaqcil olkelerinde felaiyyet gosteren Exim banklar movcuddur.Bu banklarin fealiyyeti neticesinde xirda,orta kicik biznesler oz fealiyyetini genislendirmis,sahibkarliq riskleri azaldilmisdir.Ele dunyada en taninmis mehsul markalari da bu olkelere mexsusdur.Tekce 2008 ci ilden bu terefe Exim bank ABŞ iqtisadiyyatina 107 milyar dollar hecminde bir destek vermisdir.Qonsu olkelerden Turkiye,Iran ve Rusiyada ,hemcinin Qazaxistanda da Exim bank fealiyyet gosterir.Azerbaycanda da Exim bankin yaradilmasi iqtisadiyyata boyuk tohfe vereceyi danilmazdir.Daha boyuk miqdarda vesaitlerin ayrilmasi Azerbaycan markasini dunya bazarina cixartmaqda esas sertdir

  18. Eximbank-ixracın genisləndirilməsi məqsədilə kredit verən bir qurumdur.Eximbanklar yeni bazarların qazandırılmasının,yeni mal ve xidmetlerin çesidliliyinin,ixracatcıların beynelxalq ticaretde paylarının artırılmasının heyata keçirilmesini temin eden banklardir. Bu bankların sayı hal-hazirda dünyanın 100 ölkəsini əhatə etməklə 200-ə qədərdir.Düsünürəmki,Azərbaycanda qeyri-neft ixracını stimullasdirmaq və ixrac məhsullarının rəqabət qabiliyyətini yüksəltmək məqsədilə Eximbankların yaradılmasına xüsusilə ehtiyyac vardır.Baxmayaraq ki,hal-hazırda Azərbaycanda Sabihkarlara kömək milli fondu vardir,hansi ki bu fond-bir çox sahələri özündə birləsdirir və burada əhəmiyyətli layihələrə investisiya qoyulur,bezi güzestli kreditler verilir.Lakin,ne qeder bu fond fəaliyyət göstərsədə,Exibanklar dünya təcrübəsində öz təsdiqini tapmisdir və bizdədə olmagina ehtiyyac vardir.Yəni,əgər bizim qonsumuz,qardas Türkiyə kimi güclü bir dövlet bu banklardan istifadə edirsə, biz nə üçün istifadə etmiyək? Elsən Müellim,sizin də qeyd etdiyiniz kimi, Azərbaycanda ixracın dəstəklənməsi və ölkəyə sabit valyuta gəlirlərinin təmin edilməsi ücün ölkədə ixraci dəstəkləyən bankın yaradılmasına ehtiyyac vardır.Hansı ki,biz bunu dünya təcrübəsində də görə bilərik.Azərbaycanın xarici ticarət tərəfdası olan əksər ölkələrdə-Türkiyə,Rusiya,Iran,Ukrayna,Özbəkistan,Qazaxıstanda da bu banklar fəaliyyət göstərir.Bele ki,qeyri-neft ixracinin inksafina yöneldilen en esas tedbirlerden sayılan bu bankların yaradılması ölke iqtisadiyyatının inksaf etdirilmesi yolunda olduqca ehemiyyetlidir.

  19. S2_maliyyə2 Lamiyə Məmmədova
    Azərbaycanın ixrac potensialının genişləndirilməsi və qeyri-neft sektorunun inkişafı məqsədilə Eximbank-ın yaradılmasına ehtiyac vardır. Dünyada digər inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsinə baxsaq Eximbankların əhəmiyyətli olduğunu görərik. Belə ki, hal-hazırda bu bankların sayı dünyanın 100 ölkəsində 200-ə qədərdir. Fikrimcə belə bir bankın yaradılması Azərbaycan iqtisadiyyatın idxaldan asılılığının azaldılmasına və qeyri-neft sektorunun inkişafına gətirib çıxara bilər.Azərbaycanın xarici ticarət əlaqələri saxladığı ölkələrdədə bu banklar fəaliyyət göstərir. Azərbaycanda qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmək, sahibkarlığı stimullaşdırmaq məqsədilə bir çox tədbirlər həyata keçirilmişdir.Lakin hələlik yüksək nəticələrə nail olunmamışdır. Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun yaradılması , sahibkarlara güzəştli kreditlərin subsidiyaların verilməsi və digər belə tədbirlərin həyata keçirilməsi iqtisadiyyatın inkişafına təkan vermişdir.Lakin Eximbankın yaradılması daha asan və əlçatan üsulla bunlara nail olmağa və daha effektiv nəticələrin əldə olunmasına şərait yaradacaqdır.Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişafının və ixracın dəsteklənməsi məqsədilə belə bankların yaradılmasına ehtiyac vardır.

  20. Son illərdə ölkəmizdə qeyri-neft məhsullarının istehsalı artmış, bir çox kənd təsərrüfatları məhsulları və bəzi sənaye məhsulları üzrə milli istehsal yerli tələbatı ödəmiş, hətta mühüm əhəmiyyətə malik ixrac potensialı formalaşmışdır. Lakin maraqlısı odur ki, bu məhsulların bəzilərinin ixrac potensialı olsa da ya ixrac edilməmiş, ya da qismən ixrac edilmişdir. Buna görə ixracı artırmaq lazımdır. İxracın dəstəklənməsində maliyyə yardımı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bura ixrac üzrə  kreditlərin verilməsi, onların sığortalanması, ixrac kreditlərinin müəyyən bir faizinin ödənilməsi aiddir. Bir çox ölkələrdə bu maliyyə yardımını «EXCİMBANK» adlanan xüsusi banklar həyata keçirir. «EXCİMBANK» ixrac kreditlərinin sığortalanması proqramı çərçivəsində ixracatçıların ixrac etdiyi malların dəyərini ticari və siyasi risklərə qarşı təminat altına alır və sığortalı firmaların borclarına zəmanət verir. Azərbaycanda da «EXCİMBANK»ın təsis olunmasına zərurət yaranmışdır. Düzdür, hal-hazırda Azərbaycanda sahibkarlara yardım edən, onlara güzəştli kreditlər veren Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu fəaliyyət göstərir. Lakin bu fond daha çox ölkədaxili sahibkarlığın inkişafına kömək edir və ixracın stimullaşdırılmasına, artırılmasına çox da önəm vermir.  Dünya təcrübəsinə nəzər saldıqda görərik ki, «EXCİMBANK»lar bu sahədə özlərini yetəri qədər sübut etmişlər.Buna görə də ixracın dəstəklənməsində xüsusi banka- «EXCİMBANK»a ehtiyac vardır.

  21. Simnarə Çobanova , S2_maliyyə2
    EXİMBANK dünyanın başlıca beynəlxalq maliyyə qurumlarından biri olmaqla ixracatın maliyyələşdirilməsinə xidmət edir. İxracatın genişləndirilməsi, ixrac məhsullarına yeni bazarların qazanılması, ixracatçılara lazımi dəstəyin göstərilməsi,ixracatçılarla xaricdə fəaliyyət göstərən investorlara beynəlxalq bazarlarda rəqabət gücü qazandırılması EXIMBANK-in məqsədlərindəndir. Bu bank ixracatçıları qısa, orta və uzunmüddətli nəğd və nəğdsiz kreditlə təmin edir. Həmçinin, onların sığorta və qarantiya proqramları ilə də dəstəkləyir. Halhazırda bu bank dünyanın həm ABŞ, Çin kimi geniş iqtisadiyyata malik ölkələrində , həm də Tanzaniya, Bangladesh kimi ölkələrdə fəaliyyət göstərir. Dünya təcrübəsinə baxsaq, EXIMBANK-in fəaliyyəti uğurlu olmuşdur. Bu səbəbdən EXİMBANK-in ölkəmizdə də fəaliyyət göstərməsi faydalı olacaqdır. Belə ki, hal hazırda ölkəmizin əsas ixracat məhsulu olan neftin qiymətinin aşağı düşməsi, ölkənin ixracatdan gəlirlərinin kəskin şəkildə azalması, ölkənin ixrac əməliyyatlarının həcminin digər məhsullarla artırılmasına təşviq edir. Bu yolda da görülməli olan tədbirlərdən başlıcası məhz EXİMBANK-in yaradılmasıdır. Bu üsulla ixracatçı sahibkarlara stimul vermək, onlar üçün beynəlxalq bazarlarda yer tutmağa kömək etmək, istehsal üçün kreditlərin verilməsi və onların sığortalanması birbaşa ölkənin ixracatının artmasına səbəb olacaqdır. Məsələn, 2014 cü ildə Türkiyə EXİMBANK-ı Azərbaycanla Türkiyə arasında 15 milyon ABŞ dolları məbləğində kredit sazişinə əsasən Azərbaycan Beynəlxalq Bankı tərəfindən Türkiyədən mal idxal edən Azərbaycan şirkətlərinə orta və uzunmüddətli kreditlər verilmişdir. Həmçinin,Macarıstanın EXİMBANK-ı 2 ölkə arasında biznes əlaqələrinin inkişafı üçün bu ilin aprel ayında iqtisadiyyatın 5 sahəsi üzrə fəaliyyət göstərən şirkətlərə 200 milyon dollar həcmində kredit xətti açmışdır. Bu cür nümunələrə baxsaq, Azərbaycanda da EXİMBANK-ın yaradılması ölkəmizin ixrac və idxalının genişləndirilməsinə yardımçı olacağı gözlənilir.

  22. Bildiyimiz kimi ölkəmizin qarşısındakı ən mühüm iqtisadi siyasətlərdən biri də ixracatı genişləndirməkdir.Milli valyutamızın dəyərinin düşməsi,sözsüz ki, ölkə ixracı üçün böyük stimuldur.Bildiyimiz kimi ixracatda daha keyfiyyətli,rəqabətə dayanıqlı məhsulları istehsal etmək vacibdir.Bunun üçün ölkəmizdə Sahibkarlığa kömək Milli Fondu fəaliyyət göstərir.Buna baxmayaraq düşünürəm ki,xüsusilə ixracın stimullaşdırıla biləcəyi bir vaxtda Eximbanklar ölkəmizin dünya bazarında daha böyük paya malik olmasını təmin edə bilər.Bütün görülmüş tədbirlərə baxmayaraq ölkə ixracında hələ də qeyri-neft sektorunun məhsulları azlıq təşkil edir.İlk öncə bu sektorun məhsullarını artırmalı və daha rəqabətə davamlı,keyfiyyətli məhsullar istehsal etməliyik.Bundan əlavə Eximbankların da ixrac sahəsində böyük payı vardır.Belə ki,dünyanın 100 ölkəsində fəaliyyət göstərən Eximbanklar əlverişli şərtlərlə ölkə ixracatçılarına kreditlər verir,sığorta əməliyyatlarını həyata keçirir.Qonşu ölkələrdən Türkiyə,Rusiya,Qazaxıstan,İran kimi ölkələrdə də fəaliyyət göstərən Eximbanklar öz müsbət təsirlərini göstərmişlər.İxrac potensialı yüksək olan ölkəmiz üçün bu bankların yaradılmasının vacib olduğunu düşünürəm.

  23. Bizim esas məqsedimiz ixrac diversifikasiyası sahesinde Eximbankların rolunun qiymetlendirilmesi ve Azerbaycanda ixrac diversifikasiyası veziyyətinin yaxşılaşdırılması
    meqsedile analoji bankın yaradılmasının zeruriliyinin ve ehemiyyetinin qiymetlendirilmesidir.Aparilan arasdirmalar neticesinde mueyyen olunmusdurki Eximbankın fəaliyyət göstərdiyi illerde ixrac hecmi artmisdir ki buda EXIMBANK larin olke ucun nece vacib olmasini gosterir.
    Tedqiqat işinin neticesində ölkemizde kifayet qeder ixrac potensialı olan mehsulları
    (meselen, kartof) və bu mehsulların ixracının artırılmasında başqa ölkelerin istifade etdikleri mexanizmleri görmek olar.Bəs son illərdə kartof üzrə ciddi ixrac potensialının və rəqabətqabiliyyətliliyinin olmasına baxmayaraq, davamlı olaraq 7 il ərzində 600 min tondan çox məhsul niyə ixrac edilməmişdir? Fikrimizcə, buna səbəb olan amillərdən biri də kartof istehsalçılarının maliyyə resurslarının azlığıdır. Nəzərə alsaq ki, ölkədə kartof məhsulunu əsasən kəndli və kiçik sahibkarlar istehsal edir və onların böyük əksəriyyətinin maliyyə imkanları zəifdir, onda bu məhsulun nə üçün ixrac edilməməsinə qismən də olsa cavab tapmış olarıq.Qeyd edək ki, hazırda Azərbaycan Respublikasında kartof kimi ixrac potensialı olan bir çox məhsul mövcuddur və onların əksəriyyətində vəziyyət eynidir. Yəni istehsalçıların əksəriyyətinin kəndli və fermerlər olması və onların da maliyyə imkanlarının məhdudluğu ixrac potensialından istifadəyə mane olmuşdur.Fikrimizcə, belə bir vəziyyətdə Azərbaycan İdxal-İxrac Bankının — Eximnabkın yaradılması artıq bir zərurətdir. Çünki “ixrac zəncirinin bütün halqaları” (istehsalçı, ixrac potensialı, ixrac hevesinde olan sahibkarlar, mehsulun reqabet qabiliyyeti və s.) mövcuddur. Yalnız çatışmayan ixracın maliyyələşdirilmesi mexanizminin olmamasıdır. Bu mexanizmin formalaşdırılması üçün isə aşağıdakıları teklif edirem :
    1)Azərbaycan İdxal-İxrac Bankı — Eximbankın yaradılmasını
    2)Bu sahədə Türkiyə təcrübəsinin daha detallı şəkildə öyrənilməsini
    3)Azerbaycan Eximbank a dovlet budcesinden ilkin olaraq mueyyen meblegin ayrilmasi.

  24. Müasir dövrdə ölkələrin iqtisadiyyatlarında ixracat mühim rol oynayır,ona görə də ölkələr ixraclarını artırmağa çalışırlar.Bunun üçün hökümətlər islahatlar keçirir və bir sıra tədbirlər görürlər.Dünya təcrübəsində daha çox «Eximbank»lardan istifadə edirlər.»Eximbank»lar ixracı stimullaşdırmaq üçün sahibkarlara güzeştli və uzun müddətli kreditlər verir.Dövlətlər «Eximbank»lar vasitəsilə ixrac mallarının çeşidliliyinin artirmağı,yerli sahibkarlara yeni bazarlari açmağı,ixracatin miqdarının artırılmasını.yerli sahibkarların və onların istehsal etdiyi məhsullarının dunya bazarlarinda rəqabət qabiliyyətini artırmağı hədəfləyirlər.Dünyanın 100-ə qədər ölkəsində bu banklardan istifadə edirlər,ancaq Ölkəmizdə «Eximbank» fəaliyyət göstərmir.Hökumətimiz sahibkarliğı dəstəkləməkdə maraqlıdı,bunu Sahibkarlığa kömək milli fondunun yaradilmasında müşahidə etmək olar.Sahibkarlığa kömək milli fondu hər il sahibkarlara milyonlara manat kredit verir,lakin bu fond yalniz ölkə daxilindəki sahibkarlara və onların bizneslərinə kredit verir,bununla müşahidə etmək olarki,»Eximbank» sahibkarliğa kömək milli fondundan daha faydalı olar.
    Hamıya məlum olduğu kimi ökəmizin ixracatının əsasını neft məhsulları təşkil və bu məhsulların böyük qismini xam neft təşkil edir,bu da ölkəmizin iqtisadiyyatı neftin qiymətindən asıldır.Buna görədə Azərbaycan hökümətinin qarşısına qoyduğu məqsədlərdən biri qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsidir,bunun üçün ən ideal variant «Eximbank»-ın yaradılmasıdır.
    Bu səbəblərə görə,Mən fikirləşirəm ki,ölkəmizdə Eximbankın yaradılmasına böyük ehtiyac vardır

  25. Azərbaycanın müstəqillik qazanması onun həm qonşu ölkələrlə, həm də dünya ölkələri ilə iqtisadi, həmçinin xarici ticarət əlaqələrinin artmasına təkan vermişdir. Xarici ticarət sahəsində həyata keçirilən tədbirlər xarici ticarət sektorunun ölkə iqtisadiyyatının aparıcı sahələrindən birinə çevrilməsinə və xarici ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə səbəb olmuşdur. Ölkədə azad iqtisadiyyat, özəl bölmənin inkişafı, respublikanın həm siyasi, həm də iqtisadi nüfuzu və yerləşdiyi əlverişli coğrafi şərait də xarici ticarət əlaqələrinin həcminin və miqyasının artmasına böyük imkan yaratmışdır. Azerbaycan UDM sini artirmaq ve iqtisadi inkishafa nail olmasi uchun ixracatin boyuk komeyi vardir.Azerbaycanda ixracatin desteklenmesi ve olkenin sabit valyuta gelirlere temin olunmasi ucun ixraci destekleyen bankin yaranmasi vacibdir.Dunya tecrubesinde baxsaq bu banklar olkenin xarici bazarda reqabet ustunluyu elde etmesine boyuk komey olur.Temeli 1906 da Isvecrede atilan,ve 1919 da Ingilterede yaradilan ve en genish yayilmish adi Eximbank ( export import bank) olan bu banklar dunyanin 100 olkesinde 200 e qederdir.Bu banklarin Azerbaycanda yaranmasi vacibdir.Chunki bezi mehsullar ekilir ve becerilir.lakin bunlar bazara cixarilib ixrac oluna bilmir, chunki Maliyye vesaitleri buna uygun gelmir.Eximbank yaradilarsa hem bu mehsullar ixrac olunaraq sahibkara stimul verecek ve bununla beraber ixracati stimullashdiracaq ve olke in umumi bazari stimullashacaq. Eximbank maliyye desteyi etmekle beraber eyni zamanda siyasi ve ticari riseri de minimuma endirecek bir yerdir.Hal hazirda Sahibkarliga komek milli fondu sahibkarlara maddi yardim edir.Lakin bu fond sadece olke daxili de olan proseslerde ishtirak edir.Eximbank ise xarici tranzaksiyalarda sahibkarlara komek uchun yaradilir.

  26. Nəzrin Əlizadə,S2maliyyə2
    Bildiyimiz kimi ölkəmiz dünya bazarına başlıca olaraq neft və neft məhsulları ixrac edir. Lakin son aylarda olan bir sıra devalvasiyalar valyutamızın dollar qarşısında dəyər itirməsinə və bununla bilavasitə əlaqədar olaraq neftin qiymətinin düşməsinə səbəb olmuşdur.Buna görə də ölkəmizdə ixracın neftdən asılılığını azaltmaq üçün bir sıra tədbirlər planı həyata keçirilməlidir.Neftin ölkəmizdə bundan sonraki vəziyyətini, yəni müəyyən dərəcədə ehtiyatların məhdud olduğunu nəzərə alarsaq, qeyri-neft məhsullarının ixracına şərait yaradılması zəruridir.Bunun üçün də Eximbank-ın yaradılması zənnimcə ən düzgün fikirdir.Eximbank-ın qonşuluğumuzda olan və müəyyən dərəcədə də rəqabət şəraitində olduğumuz ölkələrdə olması bu bankın bizim ölkəmizdə də yaradılmasını daha da zəruri edir.İxrac məhsullarını istehsal edən firmalara müəyyən güzəştlərin edilməsi,kreditlərin verilməsi,siğortaların edilməsi və.s. qeyri-neft məhsulları ixracının daha da artmasına səbəb olacaq və neft ixracından asılılığın azalması prosesini daha da sürətləndirəcək.Böyük inkişaf etmiş ölkələrin də Eximbank-dan istifadə etdiyini də nəzərə almalıyıq.Yəni,ölkəmızdəki iqtisadi vəziyyət bütünlüklə nəzərdən keçrilirək Examabank-ın yaradılması həm dünya bazarında məhsullarımız üçün rəqabət şəraitini yaradacaq, həm də ixarac prosesində vahidliyi formalaşdıracaqdır.

  27. Məncə hal hazirda eximbanklarin yaranmasina cox ehtiyac vardir cunki Azerbaycanin faktiki veziyyeti buna ehtiyac duyur. idxali maxsimum azaltmaq ve ixraci artirmaq lazimdir bununlada Azərbaycan neftdən asili olmaz.daxili tələbati hansin mallarla odemek olarsa onlarin istehasalini artirmaq lazimdir və bunun ucunde daxili istesali artirmaq və xarixdən daxil olan mallari azaltmaq lazimdir.ixracatcilara verilecek olan bu kreditleərin səbəbində qeyti neft sektoru inkisaf eər veə neftdən asilligi demek olar aradan qaldirmaq olar.Çünki tekce neft sektorunun deyil qeyri neft sektorunun inkisaf etdirmek lazimdir bununlada daha boyuk inkisafa nail olmaq olar3.qeyri neft sektorunuda inkisaf etdirmek ucun eximbanklarin olmasi vacibdir məncə.son dovrdə olan devalvasiyadan sonra manatdin qiymetden dusmesi xaricden gelecek mallarinda qiymetinin artmasina sebeb oldu ve bu sebebdende daxilde mehsul istehsalini artirmaq ve mumkun qeder ixraci artirmaq lazimdir ve bunun ucunden eximbankardan istifade etmek olar.

  28. Olke gelirlerinin boyuk hissesinin neftden geldiyi, lakin hazirda neftin qiymetinin asagi oldugunu nezere alsaq qeyri-neft sektorunun inkisafinin zeruri oldugunu gorerik.Milli valyutanin deyerinin xarici valyutalara nisbetde asagi duwmesi ise ixracin, belelikle sahibkarligin inkisafina stimul verir deye bilerik. Bele bir movzuda Sahibkarliga destek milli fondunun adini soylememek ise duzgun olmazdi. Olkemizde bu fond sahibkarligin inkisafi ucun bir cox iwler gormuwdur, lakin fondun fealiyyetine nezer yetirsek gorerik ki esasen orta ve kicik sahibkarlar ucun guzetli kreditler verir ve en onemlisi olkenin oz daxili telebatinin odenilmesine yonelmiw fealiyyet gosterir. Bu baximdan EXIMbanklarin yaradilmasina ehtiyac vardir. Sahibkarliga komek milli fondu esasen olke daxili sahibkarlarimiz ucun guzewtli kreditler verdiyi ve diger iwler gorduyu halda EXIMbanklar hemde xarici sahibkarlarin olkemizden mehsul ixrac etmesi ucun de fealiyyet gosterecek ve idxal ve ixraci stimullawdiracaqdir. Bu banklarin yaradilmasinin olke iqtisadiyyatinin inkiwafina desteyini ise qonwu olkeler- Turkiye, Rusiya hemcinin bir cox diger olkelerden de musahide etmek mumkundur. Her halda ABS kimi iqtisadiyyati guclu bir olkede bu bank movcuddursa mence hec bir mubahisesiz bu bank Azerbaycanda da movcud olmalidir.

  29. Export-İmport sözlərindən yaranan ixracın genişləndirilməsi məqsədilə kredit verən EximBank dünyada artıq 80 ildən artıqdır ki, fəaliyyət göstərən bank modelidir. Ölkəmizdə ixracın inkişafı, ixrac əhəmiyyətli məhsulların daha da artırılması, xarici investor və ixracatçılarla rəqabət qabiliyyətinin artırılmasında, ixrac edən şirkətlərə və sahibkarlara əlverişli və güzəştli kreditlərin verilməsində, ölkə daxilində və xaricində iqtisadi və siyasi risklərin azaldılması üçün EximBanklarin yaradılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Ölkəmizdə sahibkarlara yardım göstərmək, onların fəaliyyətini genişləndirmək üçün dövlət tərəfindən Sahibkarlara kömək Milli fondu yaradılmışdır. Lakin həmin sahibkarların məhsullarını və xidmətlərini xarici bazara çıxarıb təqdim etmək üçün və məhsulların bu bazarda rəqabətə davamlı olması üçün Azərbaycanda ayrıca EximBank yaradıla bilər. Məsələn, Türkiyədəki EximBankın fəaliyyətinə baxaraq da görmək olar ki, qeyri–neft ixracının inkişafına yönəldilən ən əsas tədbirlərdən biri sayılan bu bankların yaradılması ölkə iqtisadiyyatının inkişaf etdirilməsi və genişləndirilməsi yolunda olduqca əhəmiyyətli olacaqdır.

  30. Şamo Huseynov S2_Maliyye2
    Ilk once onu qeyd edim ki,Eximbank kimi bir bank eger yaradilarsa,muterreqqi hal kimi qiymetlendirmek lazimdir.Bu banklar dunya olkelerinin ekseriyyetinde var ve onlarin is mexanizmi ,gosterdiyi xidmetler goz qabagindadir.dunya tecrubesinden de gorundyu kimi Eximbankin esas meqsedi:ixrac prosesinin genislenmesi,ixrac mehsullarinin coxnovlu olmasi,ixrac mehsullarinin xarici bazarlarda ve dunya bazarinda oz movqeyini mohkemlendirmesi , xarici investisiyalari stimullasdirmaqdir.Lakin Eximbank yaradaq demekle her sey hell olunmur.Bu bankin yaradilmasi uzun vaxt teleb edir ve bunu Azerbaycanda qisamuddetli dovrde heyata kecirmek mumkun deyil.Bankin yaradilmasi ucun evvelce movcud bazar veziyyeti analiz edilmeli,sahibkarlarin bu banklarin yaradilmasina hazirliq seviyyesini mieyyenlesdirmek lazimdir.Bunun ucun ise esas oncelikli meqsed kicik ve orta sahibkarliga yardim etmek , onlar ucun ideal bazar veziyyetini yaratmaq ,monopoliyalarin menfi tesirlerine mane olmaq lazimdir.Tutaq ki Eximbank yaradildi, Azerbaycanda banklarin orta illik faiz dereceleri de melumdur.Bu banklarin faiz dereceleri nece mueyyenlesecek?eger diger banklarla eyni olacaqsa onda bu bankin yaradilmasi neye lazimdir?Eger eyni olmacaqsa,onsuz da agir veziyyetde olan diger banklara nece tesir edecek?Butun bu suallar etrafinda diqqetle fikirlesmek ve En uygun qerarin verilmesi ela olardi.

  31. Hal — Hazırda qeyri neft sektorunun inkşafını nəzərə alsaq Azərbaycan Eximbankların yaradılmasına ciddi ehtiyyac duyur. Misal kimi qardaş ölkə Türkiyəni götürsək görərik ki, Eximbanlar
    — 2014 cü ildə 158 milyard Abş dolları olan ixracata 31 milyard Abş dolları dəstək vermişdir. (20%)
    — 2015 ci ildə 143 milyard Abş dolları olan ixracata 35.7 milyard Abş dolları dəstək verilmişdir. (25%)
    Eximbanklarn digər xeyirləri isə bunlardır:
    Ixracat genişlənəcək, ölkə malları yeni bazarlara daxil olacaqlar, ixracatçılarımız xarici bazarlarda yeni rəqabət gücü və imkanlar əldə edəcəklər. Eyni zaman da qeyd edək ki iqtisadi krizdən çıxmaqda eximbanklar çox böyük rola malikdir. Azərbaycan kimi bir ölkə üçün eximbanklar həm neft sektoruna həm də böyük potenisalı olan qeyri — neft sektoruna təkan verəcəkdir.
    Referanslar:
    https://www.eximbank.gov.tr/TR,5/hakkimizda.html
    http://finans.mynet.com/haber/detay/ekonomi/2015-ihracat-rakamlari-aciklandi/112965/
    http://www.dunya.com/ekonomi/dis-ticaret/2014-yili-ihracat-rakami-aciklandi-249063h.htm

  32. Düşünürəmki, ölkəmizdə “EXIM” bankların yaranmasına böyük ehtiyac var, çünki Sahibkarlığa kömək Milli Fondundan kredit almaq uzun mərhəlilidir, və nəticədə bu sahibkarların marağının azalmasına səbəb ola bilər.Eximbanklar ölkədə ixracatın genişləndirilməsini stimullaşdıran, kredit verən qurum hesab edilir.Və bu kreditlər də banklar tərəfindən sığortalanır. Eximbanklar yeni bazarların qazandırılmasının, yeni mal və xidmətlərin çeşidliliyinin, ixracatçıların beynəlxalq ticarətdə paylarının artırılmasının həyata keçirilməsini təmin edən banklardır.Digər olkələrdə bu banklardan geniş istifadə olunur və nəticədə yuksək səmərə əldə edilmişdir. Hal-hazirda 100olkede bu banklar fealiyyet gosterir.Turkiyede bu sahe uzre 1987-ci ilden fealiyyet gosteren tek teskilatdir ve olkenin idxal-ixracini inkisaf etdirmisdir. Xüsusəndə son dövrlər milli valyutamızın sürətlə zəifləməsi şəraitində, ölkə ərazisində bu bankların yaradılmasına xüsusi ehtiyac yaranmışdı.

  33. Re: Bildiyimiz kimi Azerbaycanın ixracatının esasını neft ve neft mehsulları teşkil edir. Hemçinin ölkenin gelirlerinin esasını da neft sektoru teşkil edir. Lakin ölkenin neftden aslılığı tehlükelidir. Buna göre de qeyri-neft sektorunun inkişafı vacibdir. Qeyri-neft sektorunu genişlendirilmesine xidmet edecek ve ixracı destekleyecek tedbirlerden en faydalısı «EXİMBANK» ın yaradılmasıdır. Hal-hazırda «EXİMBANK» dünyanın 100 ölkesinde fealiyyet gösterir ve onun esas meqsedi ixracatın genişlendirilmesi, ixrac edilen mal ve xidmetlerin diversifikasiyası , ixrac mallarına yeni bazarların qazandırılması, ixracatçıların beynelxalq ticaretde paylarının artırılması ve cehdlerinde lazımı desteyin temin edilmesidir. Bu baxımdan Azerbaycanda da qeyri-neft ixracını stimullaşdırmaq üçün «EXİMBANK» ın yaradılmasına ehtiyac vardır. Hal-hazırda Azerbaycanda «EXİMBANK» olmasada Sahibkarlığa Kömek Milli Fondu fealiyyet gösterir. Lakin bu fond yalnız ölkedaxilinde sahibkarlara destek olur .

  34. Menim fikrimce hal-hazirda olkede EXIM banklarin yaranmasina ehtiyac vardir, Gorunduyu kimi bizim olkemizin iqtisadiyyati esasen neftin uzerinde qurulmusdur, lakin indiki dovrde her il neftin de istehsali azalmaqdadir ve buda iqtisadiyyata oz tesirini gosterir. Buna gore de olkede sahibkarliq fealiyyetini artirmaq lazimdir. EXIM banklarin yaranmasina ixracatcilara fikrimce cox boyuk destek olacaqdir, lakin olkemizde bu cur banklarin oz movqelerinde mohkemlenmesi vaxt alacaqdir. Lakin neticede EXIM banklara her veziyyetde ehtiyacimiz vardir.Bu banklar vasitesile olkenin ixracatinda musbet cehetden inkisaf olacaqdir.Bunun iqtisadiyyata tesirini diger olkelerde gormek mumkndur.

  35. Bəli, butipli bankların yaradılması çox mühümdür ona görə ki,hal-hazırda Azərbaycanda ixracatın ən çox hissəsini neft və neft məhsulları tutur.
    Biz bunu necə səbəb olaraq göstərə bilərik? Digər ixrac məhsullarının həcmini artırmaq üçün bu banklar mühüm rol oynaya bilər.Məsələn,əgər belə bir bank fəaliyyət göstərirsə,neftən gələn valyuta ilə bankdan kredit götürərək bu sahələrə xərcləmək daha yaxşı olardı. Bunun nəticəsində də digər ixracat sahələri inkişaf edə bilər və neftdən asılılıq azalar. Neftdən asılılığın azaldılması ona görə vacibdir ki,neft tükənən və bərpaolunmayan məhsul növüdür.Məsələn,ölkə hər hansı bir texnologiya məhsulu üzrə ixtisaslaşarsa bu tükənməz əksinə daha da inkişaf edə bilər,bunun nəticəsində də gəlirlər daha da arta bilər. Həm də hazırkı dövrdə daha çox tələbat olan məhsullar istehsalı və ixracı daha əlverişli sayılır.Nefti olmayan ölkələr də başqa üstün ixrac etdiyi məhsulların vasitəsilə digər sahələri də inkişaf etdirməyə çalışırlar.

  36. Elsen mellim fikrimce hemiseki kimi cox duzgun bir noqteye toxundunuz. Exim banklarin misalinda olkemizde ixracatcilarin komeyinde dura bilecek bir cox aspektler tam catismir. vurguladiginiz kimi bir cox olkelerde bu fealiyyeti gosteren Exim bank adli banklar fealiyyet gostersede Azerbaycanda bu cur banklar yoxdur. Lakin olmasi ixracatcilarin olke menafeyi cehetden mumkun ola bilecek irelileyisleri ucun cox vacib bir addim olardi. Bu dovrde valyutamizin ixracat baximindan asagi qiymetlerde ve bu asagi mezennede cixis etmesi sebebile eslinde xarici olkelerde bizim olkede mumkun ola bilecek daha ucuz mehsullara telabat ola biler. Ancaqki bir meseleni vurgulamag lazimdirki bu tipli banklar uzre tecrubemizin olmamasi bize Exim Bank yaradilisina qeder bu cur funksiyalari yerine yetire bilecek bir dovlet orqani tesis etmeyi yaxud movcud Sahibkarliga yardim Fondunun funksiyalarini artirmagi vadar ede biler. Yaxud etmeliyik. Lakin bu fondun daxili sahibkarlardan basqa hemde bir sira boyuk ixracatcilari desteklemesini temin etmeliyik.

  37. Menim fikrimce olkede bu cur banklarin yaradilmasi vacibdir.Bilindiyi kimi olkemizin iqtisadiyyati nefte esaslanir. Her il neftin istehsalinda ise azalma gedir ve bu da iqtisadiyyatimiza oz tesirini gosterir. Buna gore de olkede sahibkarliq fealiyyetini elece de beynelxalq sahibkarligi inkisaf etdirmek lazimdir. BU hissede ise EXIM banklarin rolu cox boyukdur. Sozsuz ki, bu banklarin yaradilmasi iqtisadiyyatimiza da oz tohfesini verecekdir.Lakin fikrimce bizim olkemizde EXIM banklarin oz movqelerini almasi mueyyen vaxt aparacaqdir. Lakin bu banklar tam hazir olduqda olkenin ixracatinin artacagini dusunurem. Qonsu olkelerde artiq bunun neticeleri alinmaga baslamisdir. Netice olaraq bize bu cur banklar lazimdir.

Оставьте ответ

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Перейти к верхней панели