Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Filter by Categories
Ailə təsrrüfatı
Банк и страхование
Международная экономика
Bilik Iqtisadiyyatı
diskurs.az radio unec
Dünya İqtisadi Forumu
Fiskal Siyasət
İnforqrafika
İnnovasiya
ISE Economic Talks
Made in Azerbaijan
Макроэкономический анализ
Финансовые рынки
Marketinq
Milli iqtisadiyyat
Müsahibə
Нефть
Транспорт
Транспорт
Qender
Предпринимательство
Sənaye
Turizm
Налоги и пошлины
Домохозяйства
Экономическое образование
USD 1.7000, EUR 1.9658, TRY 0.3578, RUB 0.0267, CNY 0.2618, GEL 0.6914, GBP 2.2363, IRR 0.0040, JPY 1.5366, XAU 2151.7580, XAG 27.6156, XPT 1469.0550, XPD 1640.0665
(Azərbaycan) Texnologiya bizim gələcək işimizi və həyatımızı necə dəyişəcək?!
Понедельник Май 23rd, 2016
0
invisage-technology-header

Извините, этот техт доступен только в “Азербайджанский”. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Fərz edək ki, biz indiki dövrün azyaşlılarıyıq və bizdən gələcəkdə hansı peşə sahibi olacağımızı, hansı sferada çalışacağımızı soruşsalar, yəqin ki, çox az hissəmiz bu suala dəqiq cavab verə bilər. Bizim bu dövrə qədərki 15-20 illik periodda müşahidə etdiyimiz texnoloji inkişaf və dəyişim əslində gələcəkdə hansı dəyişikliklərin baş verəcəyinə bir işarədir. Güman olunur ki, növbəti dəyişim dalğası karyeraları, işləri və iş strukturlarını kökündən, fundamental olaraq dəyişəcəkdir.

Qiymətləndirmələrə və analizlərə uyğun olaraq, deyə bilərik ki, hazırda orta məktəbdə təhsil alan şagirdlərin 65%-i gələcəkdə işləyəcəyi sahələr yeni olacaq və həmin sahələ bugün mövcud deyil.

Gözlənilir ki, 2020-ci ilə qədər əmək bazarındakı dəyişikliklər sürətlənməyə başlayacaqdır. Ofis və admistrativ funksiyalar manufaktura və istehsal rolları ilə birlikdə növbəti 4 il ərzində 6 milyon rol üzərindən dramatik şəkildə azalma müşahidə olunacaqdır. Digər tərəfdən isə, biznes və maliyyə əməliyyatları kompüter və riyazi funksiyaları ilə birlikdə yüksəliş göstərəcəklər.

tt

Süni intellekt, 3D Print, resursların effektiv bölgüsü və istifadəsi, effektiv istehsal və robotlaşma gələcəkdə bizim hazırki dövrdə istifadə etdiyimiz, idarə etdiymiz və inkişaf etdirdiyimiz məhsullar və xidmətlər üsullar üçün əsas faktorlar hesab olunacaqlar. Burada yeni, inkişaf etdirilmiş avtomat istehsal sistemlərinə olan yüksək tələbi nəzərə alaraq, sonuncu ikisi əslində arxtitektura və mühəndislik sahələrində yeni iş yerləri üçün potensiala sahibdirlər.

Dünya İqtisadi Forumunun (World Economic Forum) HR qərar qəbul edənlər arasında apardıqları sorğulara əsasən, onların 44%-i yeni texnologiyaların mümkün edəcəyi uzaqdan işləməyi, birgə işləməyi və telekonfransı əsas prinsipial dəyişiklik kimi dəyərləndirirlər. Bundan başqa, mobil texnologiya və bulud texnologiyası uzaqdan işləməyə və dərhal əldə etməyə təsirləri, inkişafın əsas aparıcı qüvvələri hesab olunurlar. Bu eyni zamanda, internetə əsaslanan xidmət modellərinin sürətlə yayılmasını da mümkün edir.

Bizim gələcək iş yerimiz ənənəvi ofislər olmaya da bilər, iş yerləri bir mərkəzdə yox, bir neçə bir-birilə qarşılıqlı əlaqədə olan yerdə cəmləşə bilərlər. Onlar virtual konfransların, tam və konstant (sabit) əlaqənin və daşınmanın əsasında mövcud olacaqlar.

Bizim iş günlərimiz fundamental şəkildə indikindən fərqlənəcəklər. Əsas baza məlumatlar, məsələn, real zaman ərzində yollar barədə məlumatlar bizim yollara daha az zaman sərf etməyimizə, işə daha tez getməyimizə, son mənzilə daha tez çatmağımıza səbəb olacaqlar. Artıq evdən işləmək texnologiya ilə daha effektiv hala gələcəkdir.

IV Sənaye İnqilabına əsaslanan texnoloji inkişaf köhnə biznes modellərini yox etməyə qadir olacaq, yeniləri ilə əvəzlənməsini təmin edəcəkdir. Bugün biz artıq biz çox sahədə bu əvəzləmələrin ilkin variantlarını görürük və onların da kifayət qədər uğurlu olduğunu müşahidə edirik. Bu inkişaf eyni zamanda sahibkarlığın, biznesin genişlənməsinə, böyüməsinə və tərəqqisinə gətirib çıxaracaqdır, gəlir mənbələrinin diversifikasiyasına səbəb olacaqdır. Real nümunəni misal olaraq göstərsək, deyə bilərik ki, onlayn platforma olan Airbnb özünün bir neçə illik qısa fəaliyyət dövründə artıq dünyanın böyük otel zincirlərinə sahib şirkətlərindən daha çox otaq təklif edir.

Bu dağıdıcı biznes modelləri bizə fundamental olaraq, istər individual olaraq, istərsə də kompaniya olaraq öz biznesimizi kökündən dəyişməyə səbəb olacaqlar. Məsələn, fermerler öz aralarında informasiya mübasiləsini və bilik transferini təmin etməklə, onlar suvarılmada və ya digər işlərində daha da böyük effektivliyə sahib olacaqlar.

Digər çox mühim məqam isə ondan ibarətdir ki, yeni texnologiyalar bizə çox böyük sosial, ictimai problemlərin həllində yardımçı olacaqlar. Bu yeni texnologiyaların əsasında dayanan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları (İKT) böyük həcmdə məllumat bazası ilə transformasional güc ilə əlaqədə olaraq, böyük iqlim dəyişikliklərinin qarşısının alınması istiqamətində ağıllı sistemələri dəstəkələyə bilərlər. Ağıllı sistemlər evlərin, zavodların və digər müəssisələrin qarşılıqlı əlaqəsi, enerjidən daha effektiv istifadə iqtisadiyyatda bizim bugün üzləşdiyimiz əsas problemlərin və dekarbonizasiyanın həll edilməsi yolunda çox mühim töhfə verəcəkdir. Biz hələ də ayıq-sayıq olmayıq bu mənada. Texnoloji dəyişikliklər olmasa, biz öz gücümüzdən də maksimum effektiv istifadə etməliyik.

 

Təhmasib Əlizadə
UNEC, Beynəlxalq İqtisadiyyat kafedrası
Qeyd: Bu yazı Dünya İqtisadi Forumun paylaşdığı məlumatlara və onların şəxsim tərəfindən tərcüməsinə əsaslanmışdır. Eyni zamanda yazıda bundan əlavə məlumatlar da istifadə edilmişdir.

Оставьте ответ

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Перейти к верхней панели